Al hetgeen uit een dienstbetrekking of een vroegere dienstbetrekking wordt genoten, wordt ingevolge art. 10 Wet LB aangemerkt als (belast) loon. Aan de hand van de jurisprudentie kan gesteld worden dat er drie cumulatieve voorwaarden zijn, willen we kunnen spreken van (belast) ‘loon’:
- Er is sprake van genieten (voordeelseis).
- De bewustheid van het verstrekken van een voordeel (verstrekkingseis).
- Er is voldoende causaal verband tussen het voordeel en de dienstbetrekking (causaliteitseis/leer van de redelijke toerekening).
Sommige loonbestanddelen zijn feitelijk niet belast omdat daarvoor een nihilwaardering geldt dan wel niet belast bij de werknemer omdat de werkgever of de wet het loon aanwijst als eindheffingsloon. Binnen het eindheffingsloon is er de werkkostenregeling met gerichte vrijstellingen en de zogenoemde vrije ruimte.
In art. 11 Wet LB is een uitzondering op art.10 Wet LB opgenomen. Op basis van deze uitzondering zijn bepaalde aanspraken, vergoedingen en verstrekkingen – met inachtneming van voorwaarden -niet belast. Denk aan pensioenaanspraken, aanspraken op verlof, jubileumuitkeringen, schadevergoedingen maar bijvoorbeeld ook een overlijdensuitkering.
De vrijstelling voor overlijdensuitkeringen staat in art. 11, eerste lid, onderdeel m, Wet LB en is van toepassing op een eenmalige uitkering ter zake van het overlijden van de werknemer voor zover de uitkering niet meer bedraagt dan driemaal het loon over een maand, met inachtneming van bij ministeriële regeling te stellen regels. Deze ministeriële regels zijn vastgelegd in art. 3.1 URLB 2011. Deze ministeriële regels bepalen dat bij het ‘loon over een maand’ voor toepassing van art. 11, eerste lid, onderdeel m, Wet LB geen rekening wordt gehouden met:
- Ingehouden pensioenpremies;
- tantièmes en toevallige bijzondere beloningen, alsmede belaste aanspraken.
De Kennisgroep loonheffing algemeen heeft op 18 november 2025 een standpunt ingenomen over de grondslag van de vrijgestelde overlijdensuitkering d.w.z. het ‘loon over een maand’ in de situatie dat de werknemer komt te overlijden in het tweede ziektejaar jaar waarin hij 70% van zijn (bruto) maandloon ontvangt.
De Kennisgroep is van mening dat de werkgever verplicht is bij het bepalen van het ‘loon over een maand’ rekening te houden met de korting naar 70% van het (maand)loon maar ook met een toegezegde salarisstijging in de toekomst d.w.z. in het betreffende kalenderjaar. Daarnaast moet het loon over het maand worden verhoogd met onvoorwaardelijke rechten van de werknemer op loon, zoals vakantiebijslag, gegarandeerde eindejaarsuitkering maar ook de bijtelling voor het privégebruik van de auto van de zaak.
In het standpunt van de Kennisgroep wordt het loon over een maand vervolgens berekend als een maandgemiddelde van het in een (volledig) kalenderjaar te genieten loon. Daarbij rekening houdend met o.a. de verlaging wegens het tweede ziektejaar en de op het moment van overlijden toegezegde salarisstijgingen. Het loon over een maand wordt vervolgens verhoogd met:
- 1/12 van de overeengekomen vakantiebijslag,
- 1/12 van het jaarbedrag aan eventuele (andere) vaste gegarandeerde (bijzondere) beloningen zoals een dertiende maand, eindejaarsuitkering en/of de forfaitaire waarde van het voordeel van een auto van de zaak en,
- 1/12 van het jaarbedrag van een keuzebudget.
Wij vragen ons af of het herleiden van het ‘loon over een maand’ naar een maandgemiddelde van het betreffende kalenderjaar juist is. Deze berekeningswijze verondersteld in deze casus dat de werknemer anders het gehele kalenderjaar nog ziek zou zijn geweest. Dit uitgangspunt is erg suggestief en daar zou naar onze mening bij belastingheffing bij weg moeten worden gebleven.
Wij vermoeden dat veel berekeningen, die tot dusver zijn gemaakt, van de hoogte van de vrijgestelde overlijdensuitkering tot een andere -veelal hogere- uitkomst zouden zijn gekomen wanneer de nu gepubliceerde berekeningswijze van het ‘loon over een maand’ van de Kennisgroep zou zijn gevolgd.
Heb je vragen naar aanleiding van dit bericht, neem dan gerust contact met ons op.